« جشن کتاب: حرکت در سرزمین سایه ها | Main | چیزهایی برای خواندن: هم میهن، شرق، تازه، شهروند نو و ... »

دینو بوتزاتی: دینوی همیشه دوست داشتنی

شصت داستان. دینو بوتزاتی. ترجمه ی محسن ابراهیم. نشر مرکز: چاپ دوم، 1381. 1500 نسخه. 672 صفحه. 4950 تومان. گالینگور.

به تدریج به سمت مقصد دست نیافتنی به پیش می روم و همواره در آسمان، شاهد درخشش نوری غیر معمول می شوم که هیچ گاه حتی در خواب هم بر من ظاهر نشده است. و این راز را تا به حال برای هیچ کس نگفته ام: انگار که گیاهان، کوه ها و رودخانه هایی که از آن ها می گذریم، از گوهری سوای گوهر ما ساخته شده باشند و هوا، خبر از وقایعی می دهد که قادر به گفتن آن نیستم.

صفحه ی شانزده کتاب. داستان هفت فرستاده.

. . .

بین کادو های تولدم بود: شصت داستان ِ دینو بوتزاتی. از طرف یکی از بهترین دوست هایم (دروغ چرا، با هم رفتیم خودم انتخاب کردم.) کتاب را که دستم گرفتم و اولین داستان را مزه مزه کردم، بلافاصله فهمیدم که با یک شاهکار ادبیات رو به رو هستم. به دوستی زنگ زدم و گفتم مثل چخوف می ماند، هر چی فکر می کردی داستان کوتاه خوانده ای یک طرف، هر چی بعد از این می خوانی یک طرف. داستان ها یکی بعد از دیگری وحشتناک عالی بودند.

چیزی که توی داستان ها نظر آدم را جلب می کند این است که هیچ کدام از داستان ها عین دیگری نیست. هر کدام در یک فضای خاص می گذرند و ویژگی های خاص خود شان را دارند. هر چند که جنگ، بمب اتم، زندگی شهری امروزی، هویت از دست رفته، فاشیسم، مرگ، سنت، مذهب، خدا، عرفان و روزمرگی به شکل های مختلف – خیلی جا ها با سمبل های خیلی زیرکانه، مثلا در داستانی که موش ها را به پیراهن سیاه های فاشیست تشبیه می کند – در داستان ها تکرار می شوند. اما این تکرار به گونه ای نیست که برای خواننده تکراری شود یا حالت کلیشه به خود بگیرد.

داستان ها زنده هستند و این زنده بودن وقتی مهم می شود که بدانیم این مجموعه داستان منتخبی از داستان ها نیست که مثلا بعد از مرگ بوتزاتی تهیه شده باشد: یکی از چند مجموعه داستانی است که خود او تهیه و منتشر کرده است. هر چند که بیشتر داستان ها قبلا در مجله ها و روزنامه های مختلف چاپ شده اند.

دینو بوتزاتی بعد از ایتالو کالوینو و امبرتو اِکو، سومین نویسنده ی ایتالیایی است که تا عمق وجودم را تکان می دهد: نویسنده ای است خیره کننده که قلم اش طلایی است. بیشتر با صحرای تاتار های اش او را می شناسیم: کتابی که یک فیلم خسته کننده هم از آن سال ها پیش ساخته اند که بیشتر آن در ارگ بم فیلمبرداری شده است (سی چهل سال پیش.)

بوتزاتی نویسنده ای است که فراموش نمی کنم، نویسنده ای است که باید کتاب های دیگرش را بخوانم. نویسنده ای است که می دانم تازه ورد زبانم خواهد شد و مرتب به این و آن خواهم گفت، از بوتزاتی چیزی خوانده ای؟

راستی از بوتزاتی چیزی خوانده ای؟

سودارو
2007-05-13
هشت و سی و دو دقیقه ی شب